BAYDER’de Coğrafi Yapının Bölge İnsanı Üzerindeki Kültür Etkileri Konusu Ele Alındı
Bayburt Tarih-Kültür ve Edebiyat Derneği (BAYDER) tarafından geleneksel olarak düzenlenen Kültür Sohbetleri programında bu hafta “Coğrafi Yapının Bölge İnsanı Üzerindeki Kültür Etkileri” konusu ele alındı. Halk Oyunları Eğitmeni İbrahim Özdemir, coğrafyanın sadece bir yer şekli olmadığını; insanın ruh halinden kıyafetine kadar her detayı belirleyen gizli bir el olduğunu vurguladı.
“Dağların Dikliği Karadeniz İnsanını Fevri Yapıyor”
BAYDER’in bu haftaki konuğu olan İbrahim Özdemir, yaptığı sunumda coğrafya ile kültür arasındaki ayrılmaz bağı çarpıcı örneklerle anlattı. Özdemir; insanın yaşadığı iklimin, bastığı toprağın ve karşısındaki dağın; müziğine, oyununa ve karakterine nasıl yansıdığını katılımcılarla paylaştı.
Sunumunda fiziki coğrafyanın yaşam tarzı üzerindeki etkilerine değinen Özdemir, bölge insanının mizacını şu sözlerle analiz etti:
“Bilim insanları Karadeniz insanının fevri, aniden sinirlenip aniden sevinen o esprili yapısını; dağların denize dik inmesine ve yüksek yapısına bağlıyor. Buna karşın düz ovalarda yaşayan insanlarımız daha mülayim ve hareket potansiyeli daha düşük bir yaşam tarzı sergiliyor.”
Coğrafya Siyasi Sınırları Dinlemiyor
Özdemir, coğrafi yapının siyasi sınırları aşarak kültürel akrabalıklar yarattığına dikkat çekti. Trabzon ile Gürcistan arasındaki enstrüman ve oyun benzerliğinden, Edirne ile Bulgaristan’ın kıyafet benzerliğine; Urfa ile Suriye’nin müzik makamlarının aynılığına kadar pek çok örneği sıralayan Özdemir, “Coğrafya, milletler farklı olsa da ruhları birbirine yaklaştırıyor,” dedi.
Bir Yanımız Horon, Bir Yanımız Bar
Anadolu’nun muazzam bir kültürel çeşitliliğe ev sahipliği yaptığını belirten Özdemir, komşu iller arasındaki nüanslara da değindi. Bayburt ve Erzurum örneğini veren Özdemir; “Erzurum’la çok benzeriz ama zıvgamızın rengi, paçamızın darlığı, kuşağımızın bağlanma şekli bile farklıdır. Bir yanımızda ‘Bar’ oynanırken, hemen yanı başımızdaki Karadeniz’de ‘Horon’un hızı devreye girer. Bu zenginliğin yegane mimarı coğrafi yapıdır,” ifadelerini kullandı.
“İstiklal Marşı’nda Tek Yürek”
Sunumunun en dikkat çekici kısmında bu büyük çeşitliliğin birleştirici gücüne vurgu yapan Özdemir, konuşmasını şu anlamlı sözlerle tamamladı: “Yarışmalara gidiyoruz, onlarca ekip geliyor; her biri rengarenk, her biri farklı melodi… Ama günün sonunda herkes yan yana dizilip İstiklal Marşı okunduğunda, o coğrafi farklılıklar tek bir yürekte birleşiyor. Tüm bu çeşitlilik bizim zenginliğimizdir.”
Teşekkür Belgesi ve Sanat Dolu Kapanış
Sunumun ardından BAYDER Başkanı Fatih Dündar, değerli paylaşımları için İbrahim Özdemir’e teşekkür ederek günün anısına bir teşekkür belgesi takdim etti.
Program; şair Önder Eryılmaz’ın şiir sunumu, Mahmut Çakıcı, Görkem Tekdemir, Uğur Dündar, İsmail Öksüz, Zehra Eminoğlu, Mustafa Gökoğlan, Serdar Eslek ve Salih Demir’in sahne performansları ve BAYDER klasiği olan koro türküleriyle sona erdi.
Gelecek haftalarda farklı konu ve konuklarla devam edecek olan BAYDER Kültür Sohbetleri, Bayburt’un kültürel hafızasına ışık tutmaya devam ediyor.
